Ang Inis-Talo at Galit-sa-Mundo ay Magkapatid

 

 Kapansin-pansin ang mga magagalitin; Sa trapiko, kapag nasa kotse ka at naunahan mo (overtaking), mabilis silang magalit, humihiyaw at nagmumura (road rage).  Kasunod nito kung papatol ka, habulan, at hiyawan na ito, at nagtatapos sa alitan, at kung minsan ay suntukan na humahantong sa  kapahamakan.

    Sa mga pampublikong lugar, gaya ng restoran, hindi lamang napagsilbihan nang maayos, naroon na ang pagdabog sa lamesa, paghiyaw at panggagalaiti sa weytres o tagapagsilbi. Hindi lamang naasikaso nang maaga, gaya ng inaasahan, nariyan na ang pagtatampo o kawalan ng pagpapahalaga o ang paghamak sa pagkatao ng iba.

    

Mga inis-talo o galit-sa-mundo ang may ganitong ugali. Mga temperamental at madaling magalit kahit sa munting pagkakamali. Masalimuot ang kanilang isipan, at laging may isyu ang bawat bagay. Sila ang mga taong may sagot at kahatulan sa bawat bagay kahit hindi naman tinatanong. Ayon sa mga dalubhasa sa utak (neuro-psychiatrists) ang mga tao na may ganitong pag-iisip ay may nakatagong hidden inferiority complex, mga mahiyain sa harapan at maingay sa talikuran, may  malubhang mga karanasan na hindi malimutan, nagawang mga kamalian at mga kasalanan na hindi nagawang itama, mapaghinala, walang tiwala, laging personalan ang katwiran kung mayroon man, sarado ang isipan at mga relihiyoso.  Mahilig sa mga fantasiya o mga guni-guni. Pati na si Mickey Mouse at Spidderman ay iniidolo. Makikilala silang lubusan sa kanilang mga komentaryo sa Facebook o sa social media.

     Umiwas po tayo at huwag silang patulan. Sapagkat wika nga, “Misery loves company.” Miserableng pamumuhay po ang hilig ng mga ito at aliwan na ang usisain ang buhay ng may buhay at itsismis pa ang mga ito. Madali po silang makilala. Kung ano ang kanilang mga pananalita… makakatiyak tayo na pawang mga komentaryong negatibo ito, narito ang kanilang aliwan.

     Kung may makakaharap tayo na ganito ang inilalarawan, umiwas kaagad hanggang maaga pa, dahil nakakahawang sakit ito. Sa maikling mga sandali na nakausap sila, ang bagsik ng kanilang kamandag ay maililipat sa iyo upang ikaw ay maging biktima at kailangang magamit para sa iba.

   “Misery loves company.” Tandaan lamang po ito.

Jesse Navarro Guevara

Lungsod ng Balanga, Bataan

Ang Kahalagahan ng Ating mga Kamao

Batay sa malawakang pag-aaral, napatunayan na ang pagkimis (clenching fist) ng ating kanang kamao ay ginigising nito ang kaliwang frontal lobe na kung saan naaala-ala natin ang mga naipong memorya  o ang ating mga karanasan encoding (creating). At kapag kaliwang kamao naman, ang kanang frontal lobe ang gingising  retrieving (recalling) sa mga memorya (memories).

   
Sa mga ospital na may departamento para sa mga senior citizens na malilimutin o mga ulyanin na, kapansin-pansin na bahagi ang rubber ball therapy o ang pagpiga nito o ang pagkimis at pagluwag ng kamao sa rubber ball (gomang bola). Sapagkat ito ang pangunahing elemento para buhayin at buksang muli ang mga barado at pagdugtunging muli ang naputol na mga ugat (neuron) sa ating utak.

Resulta: Ang grupo na nakakaala-ala sa mga pagsusulit o mga pagsasaulo ng mga kataga ay yaong mga pumipiga (squeeze) ng bola, kaysa doon sa mga hindi humahawak ng bola. Sadyang malilimutin na sila.

     Subukan po natin ito: Hindi na natin kailangan ang gomang bola. Kung nasaan man tayo, at kung nais na makaala-ala ng mga bagay nang maayos, … ikimis (clench fist) lamang ang ating kanang kamao sa isang sandali at kalahati bago isipin ang isang alaala—o isang listahan para sa palengke, o isang listahan kung ano ang gagawin sa umaga, o ang gagawin sa pagbiyahe, at maging kung saan ipinarada ang kotse, anumang naiisip na katulad ng mga ito. Matapos ito, ang ikimis naman ay ang kaliwang kamao sa isang sandali at kalahati bago maala-ala ang listahan.  Sa puntong ito, kung lagi itong isinasagawa sa araw-araw, malaki ang maitutulong upang mapanatili na laging gising ang diwa at hindi maging malilimutin.

Jesse Navarro Guevara

Lungsod ng Balanga, Bataan