Tuesday, August 31, 2021

Natutulog Ka pa ba?

 

Magising Ka Naman

   Ang dahilan kung bakit gising ang ilang tao, ay sapagkat tumigil na silang pumayag sa mga bagay na nang-iinsulto sa kanilang kaluluwa.

Makakabuti ang Pagtalikod
Nangyayari lamang ang mga bagay kung ikaw ay may pahintulot at lalo na kung may partisipasyon. Magagawa naman na talikuran at iwasan na ang mga ito, ...kung nanaisin mo.
Talikuran ang walang saysay na mga pagtatalo na humahantong sa alitan at kapahamakan.
Talikuran ang mga tao na humahamak at nagmamaliit sa iyo na hindi nakikita ang iyong kahalagahan.
Talikutan ang mga tao na kilala ka lamang kapag may kailangan sa iyo at may amnesya kapag kailangan mo sila.
Talikuran ang nakasanayang pagsunod sa kapritso o pagiging masunurin sa hilig ng iba.
Talikuran ang mga bumabalisa at nagpapagulo sa iyong isipan. Stress at dis-ease ang hatid nito.
Talikuran ang mga kritiko, mapamintas, at mapaghatol na mga tao. Papatayin ka nila sa konsumisyon.
Talikuran ang mga pagkatakot at mga kamalian na sumisira ng iyong hangarin na magtagumpay.
Talikuran ang mga walang saysay na mga libangan na umaagaw ng iyong mahahalagang sandali.
... at HARAPIN ang mga paghamon na gumigising at nagpapalakas sa iyo upang magtagumpay sa buhay.
 
  Jesse Navarro Guevara
Lungsod ng Balanga, Bataan

Nahihiya Ka ba?

 

Nakakahiya daw
Hindi nakakahiya ang magkamali. Ang higit na nakakahiya, ...'yong lantarang mali ka na... pinipilit mo pang baluktutin ang kamalian mo at ipakitang tama ka. Ang masaklap pa dito, personalan na kung hiyain mo ang kausap ng mga paratang na walang katotohanan.

Iwasang Magalit
Ang pinakamainam na pagganti ay umiwas na lamang at tanggapin na isang leksiyon ang nangyari upang hindi na ito maulit pa. Huwag magbigay ng satispaksiyon na makita kang namimighati sa nangyari. Hanggat inaala-ala mo ang naganap at nag-iisip ng pagganti lalo lamang na pinalalakas mo ang hapdi ng nagawang kamalian.

Kailangang malaman natin at isagawa kung bakit lumitaw tayo sa mundong ito: 
Ano ba ang iyong layunin?
Anu-ano ba ang iyong mga responsibilidad?
Papaano mo ginagampanan ang iyong nakatakdang mga tungkulin?
May malasakit ka ba sa kapakanan ng iba?
Ano nga ba ang iyong tungkulin ngayon?

Likas na Katungkulan
Hindi ikaw lumitaw para mahalin o hangaan kundi ang magmahal at maglingkod. Hindi katungkulan ninuman lalo na yaong mga nakapalibot sa iyo na mahalin ka. Kundi ang magmalasakit at maging kasangkapan sa ikakapayapa at ikakaunlad ng inyong kapaligiran, ito ang iyong katungkulan.
Maging ikaw
...kahit na anuman ang iniisip ng ibang tao, ikaw pa rin ang may karapatan at may kapangyarihan tungkol sa sarili mo. May mabuting dahilan kung bakit ka nilikha at lumitaw sa mundong ito. Isaisip palagi, na orihinal at pambihira ka at walang katulad sa balat ng lupa. Higit kang mahalaga kaysa isang kopya!

 Jesse Navarro Guevara
Lungsod ng Balanga, Bataan

 

Monday, July 26, 2021

May LAYUNIN Ka ba sa BUHAY?


 Kung ang buhay ay patama-tama, padaskul-daskol, at ang bukam-bibig ay 'Bahala na!' Huwag pagtakhan sakalimang walang pagbabago sa buhay. Dahil kapansin-pansin kung ano ang sadyang ginagawa sa maghapon. Anuman ito, ay talagang kasiyahan, dahil paulit-ulit at walang katapusan. Makikilala kung SINO kang talaga sa kalagayan mo ngayon... Sapagkat batay lamang ito sa inaatupag mo sa maghapon. Dahil kung HINDI ka nasisiyahan, babaguhin mo ito alang-alang sa'yong kapakanan.

Naligaw ka nga ba?


 Hanggat wala kang kabatiran kung saan direksiyon ang iyong pupuntahan, lahat nang makitang daan ay iyong daraanan; palipat-lipat, paikut-ikot, at sa katapusa'y makalimot; --- na ang buhay ay tahasang pinag-aaralan, pinaghahandaan, at hinaharap nang may KAGITINGAN.

Gumising at GAWIN na ang Pangarap


 

Gumawa nang may Kaibahan


 

Hanggat Binabalak Wala itong Katapusan


 

Mahalin ang Sarili


 

Kaibigan nga ba Kita?


 

Wednesday, April 28, 2021

Ang Kaharian ng Langit ay nasa Ating Puso


Bawat isa sa atin ay may karapatan, ang lehetimong kapangyarihan natin na tamasahin ang lahat ng kaluwalhatian na nakatakda para sa atin. Likas at kusa sa bawat tao na maranasan ang prosesong ito para sa kanyang sarili.

Minsan habang nagbabasa ng bibliya si pastor Mateo, ay may nagtanong sa kanya. "Pastor, magbibigay ako ng malaking donasyon sa darating na Linggo kung masasabi ninyo sa akin, kung saan nakatira ang Diyos?"
   Madali tayong makalimot na tayo mismo ay nilalang na kawangis Niya, at ang Kanyang Kaharian ay matatagpuan lamang sa ating kaibuturan. Sapagkat lahat ng kasagutan sa ating mga katanungan ay ipinagkaloob na sa atin. Hindi pa tayo isinisilang, alam na Niya kung sino ikaw, siya, ako, sila, lahat tayo at walang itinatangi sinuman. Ang kailangan lamang ay sisirin at alamin natin ang Kaharian ng Diyos na nasa ating kaibuturan.
Ang Kaharian ng Diyos ay nasa kaibuturan mo.  Lucas 17:21
   Kahalintulad ito ng pinakamahal na diyamante na nakabalot ng ginto sa kaibuturan natin at palagi nating dala-dala saan man tayo naroroon. Ang problema lamang nito, ay patuloy mong hinahanap kung saan-saan, sumasang-ayon kahit kaninuman, at maging maghaka-haka ng kalangitan sa sansinukob, maliban ang sisirin ito sa pusod ng iyong kaibuturan kung saan ito ay nakakulong. Tanging ikaw lamang ang makapagpapalaya nito at wala ng iba pa. Hindi kailangan ang pari, ministro, pastor o maging sinumang propeta para mamagitan sa iyong mga panalangin.
Kayo ay mga diyos. Juan 10:34
   Ang bilangguang ito ay ikaw mismo ang lumikha, simula nang ikaw ay magkaisip at sundin ang payo at sulsol ng iba, maliban sa alamin ito mismo mula sa iyong kaibuturan. Kailangang buwagin at tuluyan nang iwaglit sa iyong isipan ang mga imahinasyon, mga milagro, at mga pantasiya na nilikha at patuloy mong kinawiwilihan sa iyong sarili. Hindi ito ang makapagliligtas sa iyo sa kapahamakan.
   Hindi mo kailangan ang mga alamat at pantasiya o mga idolo at diyos-diyusan mula sa mga bulaan at mapagkunwaring mga banal, sapagkat...
   Kapag ikaw ay naniniwala at taos sa iyong puso ang pagmamahal at pagmamalasakit;
   Kapag nananangan ka sa Pag-ibig, Pag-asa, Katarungan, at Kapayapaan maging sa panahon ng kadiliman at mga kapighatian;
   Kapag ikaw ay mapagkumbaba, mahinahon at magiliw kahit kaninuman;
   Kapag ikaw ay may pananalig, debosyon, at maligayang tinutupad ang iyong hangarin kung bakit narito ka sa mundong ito. At kung ang dasal mo ay magpasalamat, ito ay sapat na.
   Kung ang mga ito ay nagagawa mo sa araw-araw ng iyong buhay, walang balakid o anumang bagay ang makahahadlang pa sa iyo para maging mapayapa at maligaya. Hindi mo kailangan ang mga patakaran, mga kautusan ng mga banyaga o, mga banta at mga panakot ng mga bulaang propeta, pari, ministro o pastor. Hindi mo ginagaya at pikit-matang sinusunod ang kultura at alamat ng ibang lahi kundi ang sarili mong pinagmulang lahi at kulturang Pilipino, At...
   Bilang tunay na Pilipino, malaya kang sundin ang itinitibok ng iyong puso at gampanan nang walang bahid ng anumang pag-aalinlangan ang Kaharian ng Diyos na nasa iyong kaibuturan.
Kayo ay templo ng Diyos, at ang ispirito ng Diyos ay nasa kaibuturan ninyo! 
  I Mga Taga-Korinto 3:16


Anumang Iyong Iniisip, Ito Ikaw


Kapag nahuli mo ang elepante sa likurang paa at nagtatangkang makatakas, higit na mabuti na bitiwan upang makawala siya.
Kadalasan kapag may masamang nangyari, sinisisi natin ang ating sarili. Naniniwala tayo na dapat ay nalaman kaagad bago pa ito maganap, at kung alam naman natin na mangyayari ito, naiisip natin na dapat ay mapangalagaan, mapaghandaan o maiwasan ito nang hindi tuluyang maganap.
   Kapag tayo ay naliligalig, natatakot, o nangangamba, madalas ay tumataas ang lawak ng ating responsibilidad. Nagkakaroon tayo ng ibayong pagtuon kung bakit kailangang hindi mangyari ang isang sitwasyon na magpapahamak sa atin. At kung nagkamali, matinding mga bagabag pa ang laging laman ng ating isipan. Sa puntong ito, nararamdaman natin ang ang kahalagahan ng pagkawala o ng nagawang kamalian: ito ay mga pakiramdam ng panghihinayang, kasalanan, kawalan ng ingat, at mahabang pagsisisi.
   Ubusin man natin sa kakaisip kung bakit ito nangyari ay wala na tayong magagawa pa. Hindi na maibabalik pa ang nakaraan at itama ito. Kalabisan pa na bigkasin ang mga kataga na ; dapat, marahil, kung, sana, at sayang. Pag-aaksaya lamang ito ng mahalagang panahon at ninanakaw ang ating mga pagkakataon na makalikha ng mahusay at makabuluhang pagtuon, hanggang sa humina ang ating mga kakayahan at mawalan ng pag-asa na harapin pa nang matatag ang mga problema.
Huwag gawing responsibilidad ang mga bagay na wala kang kinalaman at wala kang kontrol.


Dakila ang MagPATAWAD

 


Ang landas sa wagas na pagniniig ay pagpapatawad.
Kung nais nating makamtan ang lunas sa pagkasiphayo, mahalaga na tahasan nating likhain ang mabunyi at nakalulugod na mga relasyon – maging may malungkot na karanasan tayo sa nakaraan. Sinuman sa atin ay hindi makakasulong at yayabong, kung patuloy na lumalason sa ating isipan ang mga pagkakasala ng iba. Kung ahas ang nakatuklaw sa atin, iwasan nating patuloy na lasunin tayo ng kamandag nito. Kaagad nating nilulunasan ito upang hindi tayo mapahamak.
   Kailangan natin ang mga relasyon na matalik, bukas, at matapat, na kung saan ay tinataglay natin ang mga ito sa ating pagkatao – nang walang pagkatakot at walang pagmamaliw anuman ang nagaganap sa ating buhay. Kung wala ang tatlong sangkap na ito sa ating puso, kailanman ay hindi natin ito maipadarama sa iba. Anumang bagay na wala sa atin ay hindi natin maaaring maibigay. Mahalaga sa lahat na magkaroon tayo ng maunawaing puso at kakayahan na magpatawad sa isa’t-isa. Ang pagpapatawad ay pangunahing sangkap sa pagpapanatili ng malugod na relasyon kung ang mga ito ay magiliw at nakakasiya ng kalooban. Ang mga relasyong tulad nito ang nakapagpapasaya sa atin upang maging maligaya sa tuwina.   
Sinuman sa atin na nais na magkaroon ng malawig, makahulugan, at wagas na mga pakikipag-kaibigan ay kailangang may maikling mga ala-ala.
 

 

Madali Ka bang Magalit?


Ang galit ay mabigat na bagahe na patuloy nating pinapasan, at sa kalaunan ay ating kapahamakan.
Nakita at naranasan na natin ang magalit at ito ay nagpapasulak ng dugo at nagpapainit sa ulo. Ang resulta ay manggalaiti, mainis at kung magpapatuloy pa ay ang masuklam. Pinahihina ng galit ang ating kalakasan at kasiglahan upang maging talunan at mabigo sa ating mga ginagawa o pakikipag-relasyon sa iba.
   Dati-rati ay normal at simpleng mga pagkilos lamang, ngunit nang mahaluan ito ng pagkagalit ay naging isang karamdaman, na sumisira sa katinuan ng ating isipan, at wala kang sapat na panahon o pagtitimpi na maisaayos ito nang ganap. Simula na ito ng mga pag-aalinlangan sa mga gawain, pagkainis sa sarili, at kawalan ng pagtitiwala. Sa halip na mahusay na makagawa, napalitan ito ng patama-tama at basta makaraos na paggawa. Ang pagkagalit ay mapaminsala at kapahamakan ang patutunguhan kung hindi maiiwasan.
   Upang maampat ang apoy, kailangang alisin ang pangunahing elemento nito sa pagliliyab. Kung aalisin ang gatong na nagpapaliyab dito, titigil ang pagdingas ng apoy. Ganito din kapag may alitan, nag-aaway o nagkakasakitan, kailangang alisin ang pinagmumulan ng awayan na siyang nagpapasiklab o umaapoy dito. Ang gatong sa walang katwiran na pagkagalit ay ang maling paniniwala sa pananalita at mga ikinikilos ng iba at kung papaano ito nakakaepekto sa iyo. Walang bagay na makakaapekto sa iyo kung wala kang pahintulot. Nagaganap lamang ang pagtatalo kung ikaw mismo ay sumasali sa nais mangyari ng iyong kausap para maging katunggali mo siya. Kung susubukang tignan ang sitwasyon na nakatago sa ilalim at hindi sa ibabaw, mauunawaan kung ano ang dahilan o motibo ng iba at ng iyong isinusukling reaksiyon tungkol dito. May kakayahan kang ampatin ang apoy na nagpapasiklab dito para maging mapayapa ang lahat.
Sa dalawang nagtatalo, tumahimik lamang ang isa ay wala nang pagtatalunan pa.

 


TagapagLIKHA Ka ng Sarili Mo

 


Sila mismo ang lumilikha ng kanilang mga sarili.
 Makikilala ang iyong pagkatao sa mga pagkilos na iyong ginagawa sa tuwina. Ang tao ay nagsisimulang maging tao o maging makatao kapag itinigil na niya ang dumaing at manlait; ang pumuna at mamintas; ang magsamantala at abusuhin ang iba; at magsimulang hanapin ang nakatagong katarungan na siyang magpapasunod ng tama at mabuti sa kanyang buhay. At habang umaayon ang kanyang kaisipan sa alituntuning ito, magsisimula siyang ihinto ang walang mga katuturang paghatol at mga kundisyong pinaiiral sa iba na siyang dahilan ng kanyang mga pighati at pagdurusa sa sarili.
   Kung maiiwasan ang mga mali na pawang mga kapahamakan ang tinutungo, magagawa niyang payabungin ang sarili na maging matibay at may ulirang mga kaisipan; ang maging maunawain at mabuti sa kanyang kapwa. Ang kabutihan at hindi kalapastanganan ang siyang tunay na umiiral at nagpapasiya sa sansinukob; katarungan at hindi kabuktutan ang siyang kaluluwa at katas ng buhay; at katapatan, hindi ang korapsiyon o katiwalian, ang siyang humuhubog at nagpapakilos na puwersa ng ispirito at pamamahala sa mundo.
   Sa lahat ng mga kaganapang ito, ang tao ay walang masusulingan kundi ang harapin ang katotohanan at itama ang kanyang sarili. Sa dahilang kapag masama ang kanyang iniisip, ang resulta nito ay kapahamakan lamang. At kung mabuti ang kanyang iniisip, ay maganda at kabutihan ang kanyang makakamtan. Sa prosesong ito na inilalagay niya ang sarili sa wastong pamumuhay, mapapansin niya na kusang napapalitan ang kanyang mga kaisipan ng mabuting pakikitungo sa mga bagay at mga tao. At dahil din sa relasyong ito; ang mga bagay at mga tao ay kusa ding nagbabago nang mabuting pakikitungo sa kanya.

Kapag binago natin ang ating iniisip, magbabago din ang ating mga gagawin, at mababago ang pakikitungo natin sa iba at gayundin sila sa atin.


 

 


Walang sinuman ang magagawang hamakin ka,
kung wala kang pahintulot.
Karaniwan nang isipin ng mga tao at sabihin na “Marami sa atin ang mga alipin sapagkat may isang nang-aalipin; kung gayon, kailangang magalit tayo sa nang-aalipin.” Ngayon, magkagayunman, mayroong iilan na dumarami sa atin ang nakapaling na baligtarin ang paghatol na ito, at sabihing, “Mayroong isang tao na nang-aalipin sapagkat marami ang mga alipin; kung gayon, kailangang kamuhian natin ang mga alipin.” Ang katotohanan ay ang nang-aalipin at alipin ay magkatulong sa kamangmangan, at, habang tila sinasaktan nila ang bawat isa, sa katunayan ay sadyang nagkakasakitan sila.
   Kung walang nagpapaapi, walang mang-aapi. Kung walang pumapayag, walang mang-aabuso. Walang bagay na makapangyayari, kung wala kang pahintulot. Sinuman ay walang karapatan na maliitin ka, kung hindi mo ito pinapayagan o sinasang-ayunan. Batid natin at makikita kung saan nakakiling ang batas sa kahinaan ng mga inaapi at ang walang pakundangang kapangyarihan ng mga nang-aapi; Salapi ang nasusunod dito. Saan ka man tumingin, alamin, at ipanalangin; lumalaki ang agwat ng inaapi at mang-aapi. Patuloy ang pagyaman ng iilan at patuloy din ang paghihirap ng marami.
   At ito ang kailangang mangyari, ang wagas na pagmamahal, na nakadarama ng mga kapighatiang nagpapahirap sa dalawang kalagayang ito; ay ang walang paghatol sinuman sa dalawang pangkat na ito; ang tunay na pagmamalasakit ay lubusang pagtanggap sa umaalipin at nagpapaalipin. Sa paraang ito lamang magagawang lunasan ang mapang-aping kaganapang ito. Siya na nagawang supilin at kontrolin ang anumang makasariling mga kaisipan, ay hindi kabilang o nakikisama sa umaalipin at maging sa inaalipin. Hindi siya katulad ng mga ito. Siya ay malaya.
 

 

Pilipinas Kong Mahal

Para sa aking InangBayan
--sa kanyang walang hintong pagluha. Lubos ang aking pagdaramdam at pagkasuklam sa pagkawala ng maraming biyaya sa kaban ng bayan, sa walang habas na mga pang-aabuso sa ating mga likas na yaman sa lahat ng ating mga kapuluan, at sa walang pakundangang pagsasamantala at pagyurak sa ating mga karapatang pantao. Talamak na at karumal-dumal ang pagmamalabis ng iilan at naghaharing uri sa ating lipunan.
   Sa pagpasok ng bagong 2015, wala na akong kakayahan pa na sambitin ang "masaganang bagong taon" kundi ang panoorin (YouTube), pakinggan at pausal na sabayan ang awiting "Ang Bayan Ko." At muling ipahayag nang may patak ng pagluha ang tula ni Gat Amado V. Hernandez, ang "Kung tuyo na ang Luha mo, Aking Bayan." Kasabay din nito ang pagbigkas kong muli ng tula ni Gat Andres Bonifacio, "Pag-ibig sa Tinubuang Lupa." Ang mga ito; ang tunay na nagpapakilala sa Dugong Kayumanggi na nanalaytay sa ating mga ugat bilang pinakadakilang pagmamahal sa ating InangBayan.

Kung Tuyo na ang Luha mo, Aking Bayan
-ni Gat Amado V. Hernandez
Lumuha ka, aking Bayan, buong lungkot mong iluha
Ang kawawang kapalaran ng lupain mong kawawa;
Ang bandilang sagisag mo’y lukob ng dayong bandila,
Pati wikang minana mo’y busabos ng ibang wika.
Ganito ring araw noon nang agawan ka ng laya,
Labintatlo ng Agosto nang saklutin ang Maynila.

Lumuha ka, habang sila ay palalong nagdiriwang,
Sa libingan ng maliit, ang malaki’y may libangan,
Katulad mo ay si Huli, na aliping bayad-utang,
Katulad mo ay si Sisa, binaliw ng kahirapan;
Walang lakas na magtanggol, walang tapang na lumaban,
Tumataghoy kung paslangin; tumatangis kung nakawan!

Iluha mo ang sambuntong kasawiang nagtalakop
Na sa iyo sa pampahirap, sa banyaga’y pampalusog;
Ang lahat mong kalayaa'y kamal-kamal na natapos;
Masdan mo ang iyong lupa, dayong hukbo’y nakatanod,
Masdan mo ang iyong dagat, dayong bapor nasa laot!

Lumuha ka kung sa puso ay nagmaliw na ang layon,
Kung ang araw sa langit mo ay lagi nang dapithapon,
Kung ang alon sa dagat mo ay ayaw nang magdaluyong,
Kung ang bulkan sa dibdib mo ay hindi man umuungol,
Kung wala nang maglalamay sa gabi ng pagbabangon,
Lumuha ka nang lumuha’t ang laya mo’y nakaburol.

May araw ding ang luha mo’y masasaid, matutuyo,
May araw ding di na luha sa mata mong namumugto
Ang dadaloy, kundi apoy, at apoy na kulay dugo,
Samantalang ang dugo mo ay aserong kumukulo,
Sinigaw kang buong giting sa liyab ng libong sulo
At ang lumang tanikala’y lalagutin mo ng punglo!

Wednesday, March 31, 2021

 

 Ano ang mahalaga, kadakilaan o kayamanan? 

Masama ba ang maging mayaman, o ang kasakimang bumabalot upang maging mayaman?
Ang kasakimang walang hangganan ay higit pa sa kasamaang umaalipin sa iyo. Anumang yaman na iyong nakuha mula sa paggawa ng kasamaan, paglabag sa batas, pagsasamantala sa tungkulin, at mga pandaraya sa iyong kapwa ay kasuklam-suklam. Batik ito sa iyong pagkatao at sa angkang kinabibilangan mo. - Isang babala na nakapaskel sa isang opisina ng pamahalaan.

   Sa isang kuwento na may pamagat na, “Gaano Kalaking Lupain ang Kailangan ng Isang tao? Isinalaysay dito ang naging buhay ng isang magsasaka, na ang tanging kaligayahan niya ay matatamo lamang sa pagkakaroon niya ng maraming lupain. Sa pamamagitan ng matinding paggawa at imbing katusuhan, nagawa niyang patuloy na magkaroon ng maraming mga lupain. Hindi pa ito nasiyahan, nakipag-kasundo pa siya sa isang negosyante sa isang pambihirang negosasyon na kung saan lalong dadami ang kanyang mga lupain sa halagang isang milyong piso. Magiging kanyang lahat ang anumang lupain na ibigin niya, kung malalakad niya itong paikot mula sa pagsikat ng araw hanggang dapithapon. Sa kasakiman na maaangkin niya ang lahat nang naisin niyang lupain sa kaunting halaga ay pumayag ito sa kasunduan. Pagsikat ng araw, sinimulan niya agad ang paglakad at pinuntahang lahat ang mga lupaing kanyang natatanaw. Bawa’t makita niya ay kanyang nilakaran, naging ganid at walang pakundangang niyang sinamantala ang lahat ng pagkakataon. Lakad dito lakad doon ang puspusang ginawa niya at kahit humihingal na sa kapaguran ay hindi ito humihinto kahit saglit man lamang. Pagod na pagod na ito nang mapansin niyang palubog na ang araw. Napalayo na siyang lubusan sa kanyang pinanggalingan at kailangang dito rin siya makarating upang tuluyang makaikot. Humahagok na ito sa pagod, subalit paspas pa rin ito sa paglakad. Kailangan niyang umabot sa takdang oras at pook na kanilang napagkasunduan. Nahihilo at nabubuwal na, ngunit tatayong muli at lalakad, laging napapasubsob, titindig at lalakad muli, nagdidilim na ang kanyang paningin, kinakapos na sa paghinga, patuloy pa rin siyang lumalakad. Hanggang tuluyang mapasubasob ito at hindi na nakabangon. Nagkikisay at nalagutan ng hininga, ilang metro na lamang ang layo sa takdang pook na tipanan.
   Napapailing ang negosyanteng kausap sa kasunduan nang ilibing ang magsasaka sa anim na talampakang hukay. Ito lamang pala ang nakalaan at nakatakdang lupa para sa kanya. Sapat na kabayaran sa lahat ng ginawa niyang paghihirap sa buong buhay.     
Anim na talampakang hukay lamang pala sa lupa ang katumbas ng lahat niyang paghihirap.

Jesse Navarro Guevara
Lungsod ng Balanga, Bataan